Қазақстандағы банк қызметінің қаржылық қауіпсіздігінің тәуекелдері

Аңдатпа

Цифрландырудың қарқынды дамуына байланысты банктер озық қаржылық технологияларды белсенді түрде енгізуде, бұл киберқауіптерге және ашықтық пен тұрақтылықты қамтамасыз етуді қиындататын алаяқтық схемалардың өсуіне байланысты қосымша қауіптерді тудырады: хакерлік шабуылдар, деректердің бұзылуы және вирустық шабуылдар. Мақсаты – әртүрлі сыртқы және ішкі қауіптер жағдайында қаржы жүйесінің тұрақтылығын сақтау мақсатында банктердің қаржылық қауіпсіздігіне әсер ететін негізгі тәуекелдерді талдау. Банктердің тәуекелдерінің негізгі түрлері зерттелді және оларды жүйелеу жүргізілді, банктердің қауіпсіздігі мен тұрақтылығына тікелей әсер ететін негізгі факторлар қарастырылды. Мақалада келесі әдістер қолданылады: құрылымдық және функционалдық талдау; салыстырмалы талдаудың арқасында отандық банктердің қаржылық тәуекелдерін шетелдіктермен салыстыруға болады; сондай-ақ Қазақстан ұлттық банктері мен басқа да талдамалық мекемелер ұсынған статистикалық деректер. Сондай-ақ, Қазақстан Республикасының банк секторының 2023-2025 жылдарға арналған несиелік тәуекелдерінің есебі келтірілген. Нәтижелер – халықаралық тәжірибеге сүйене отырып, авторлар киберқауіпсіздікті арттыру, нормативтік талаптарды сақтау, ішкі аудит және екінші деңгейдегі банктердегі стресс-тестілеу үшін тәуекелдерді басқарудың кешенді стратегияларын әзірлеу қажеттілігін атап көрсетеді. Қорытынды – авторлар банктердің қаржылық қауіпсіздігіне әсер ететін тәуекелдерді азайту, сондай-ақ банк секторының тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін киберқауіпсіздік жүйелерін жетілдіру және қаржылық қауіпсіздікті нығайту бойынша ұсыныстар береді.