Қаржылық құралдардың экономиканың нақты секторын қолдауға әсер ету мәселелері


Қаралымдар: 0 / PDF жүктеулері: 0

Авторлар

  • А. Зейнельгабдин Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы мемлекеттік басқару Академиясы
  • А. Мусатаева Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы мемлекеттік басқару Академиясы
  • Ш. Нургазина Қазақстан Республикасы Президентінің жанындағы мемлекеттік басқару Академиясы

DOI:

https://doi.org/10.32523/2789-4320-2026-3-200-216

Кілт сөздер:

экономиканың нақты секторы, ақша-несие құралдары, фискалдық құралдар, ҚҚС, КТС, бюджет

Аңдатпа

Мақалада қаржы құралдарының Қазақстан Республикасы экономикасының нақты секторын дамытуға және қолдауға ықпалына кешенді талдау ұсынылған.

Зерттеудің мақсаты – қаржылық құралдардың экономиканың нақты секторын қолдауға әсерін талдау және нақты секторды дамытудың негізгі мәселелерін анықтау.

Әдістер – 2020-2025 жылдары Қазақстан экономикасының нақты секторын дамытуға қаржылық құралдардың әсерін бағалау үшін статистикалық және талдамалық әдістер пайдаланылды.

Нәтижелер – 2022–2025 жылдары салық түсімдерінің ЖІӨ-дегі үлесі 14,2–15,8 % аралығында сақталғаны анықталды, ал бюджет атқарылуының жекелеген көрсеткіштері айқын біркелкі еместікті көрсетті. Қарастырылып отырған кезеңде желтоқсан айындағы КТС бойынша аванстық төлемдер түсімдері алдыңғы 11 айдағы орташа айлық деңгейден шамамен 2,7–4,0 есе жоғары болды. Сонымен қатар мемлекеттік бюджеттің кредиторлық берешегі 2022 жылғы 178,5 млрд теңгеден 2025 жылы 1025,4 млрд теңгеге дейін ұлғайды, ал қаржы жылы ішінде бюджет қаражатының қалдықтары елеулі көлемге жетті. Алынған нәтижелер салық-бюджет шешімдерін ақша-кредит жағдайларымен үйлестіру және мемлекеттік қаржы ресурстарын пайдаланудың біркелкілігін арттыру қажеттігін көрсетеді. Осы негізде экономиканың нақты секторын қолдау құралдарын жетілдіру жөніндегі ұсыныстар тұжырымдалды.

Қорытындылар – зерттеу нәтижелері ел экономикасының нақты секторын дамыту және қолдау үшін қаржылық құралдардың маңыздылығын растайды. Алынған тұжырымдар экономиканы мемлекеттік қолдау тетіктерін нормативтік-құқықтық реттеуді жетілдіру және Қазақстан Республикасының экономикалық саясатының тиімділігін арттыру үшін пайдаланылуы мүмкін.

Downloads

Download data is not yet available.

Жүктеулер

Жарияланды

2026-09-30

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Зейнельгабдин, А., Мусатаева, А., & Нургазина, Ш. (2026). Қаржылық құралдардың экономиканың нақты секторын қолдауға әсер ету мәселелері . Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ хабаршысының экономика сериясы, (3), 200–216. https://doi.org/10.32523/2789-4320-2026-3-200-216

Журналдың саны

Бөлім

Статьи