Қазақстан Республикасының ауыл шаруашылығын қаржылық қолдау: субсидиялардан цифрландыру мен «жасыл» технологияларға дейін

Аңдатпа

Мақсаты − 2020–2025 жж. Қазақстанның ауыл шаруашылығын мемлекеттік қолдауының тікелей субсидиялардың басымдығынан цифрлық және «жасыл» құралдарды кеңейтуге қарай эволюциясын талдау және бұл трансформацияның салалық тұрақтылық пен тиімділікке әсерін, сондай-ақ ДСҰ және ЕАЭО аясындағы міндеттемелерге сәйкестігін бағалау. Әдістері − жалпы өнім шығарылымы, ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының рентабельділігі және негізгі капиталға салынған инвестициялар құрылымының динамикасын экономикалық-статистикалық талдау; мемлекеттік қаржылық қолдау құралдарының құрылымын салыстырмалы талдау; құрылымдық жіктеу; өсу қарқыны мен CAGR көрсеткіштерін, сондай-ақ инвестициялар мен жалпы өнім өсімінің арақатынасын білдіретін авторлық индикаторды есептеу. Нәтижелері −Саланың негізгі капиталға салынған инвестициялардағы үлесі 2023 жылғы 5,4%-дан 2024 жылы 4,7%-ға дейін қысқарды. Мемлекеттік қаржыландыру құрылымының маусымдық жұмыстарды жеңілдікпен несиелендіруге (2024 жылы бөлінген қаражаттың шамамен 53%), ауыл шаруашылығы техникасының лизингіне (28%) және инвестициялық жобаларға (18%) қарай ығысуы, сондай-ақ электрондық субсидиялау жүйелері мен «жасыл» қаржы элементтерінің кеңеюі анықталды. Қорытынды − жалпы өнім өсімі өндірушілердің рентабельділігінің төмендеуімен және саланың елдің инвестициялық портфеліндегі үлесінің қысқаруымен қатар жүреді, бұл өсудің экстенсивті резервтерінің таусылғанын көрсетеді және қолдауды сапалық тұрғыдан түрлендірудің маңыздылығын арттырады.